Home

Welkom op deze site, geheel gewijd aan het leven en werk van Caspar van Wittel. Een initiatief van de Stichting Vrienden van Caspar van Wittel, Amersfoort.

Caspar van Wittel is wereldberoemd geworden onder de naam Gaspare Vanvitelli. Kom je in het Louvre, het Prado, de Hermitage of het Capitolina in Rome, dan tref je zijn prachtige stadsgezichten aan. Hij wordt in het buitenland in één adem genoemd met Rembrandt, Vermeer, Frans Hals en Jan Steen. Zijn werken brengen miljoenen op.

Wie was deze succesvolle Nederlandse schilder uit de Gouden Eeuw? Wat schilderde hij? En waarom kennen wij onze landgenoot zo slecht?

De succesvolle tentoonstelling van zijn werken in Kunsthal KAdE in zijn geboortestad Amersfoort, die van 26 januari tot en met 5 mei 2019 gehouden werd, en een groot aantal activiteiten daaromheen hebben bijgedragen om Caspar Van Wittel ook in Nederland de plaats te geven die hem toekomt. Eindelijk. Er was een concert, een Italiaans filmprogramma, er is een grafitti kunstwerk gemaakt. Er zijn lezingen en workshops gehouden, ook voor kinderen, gerelateerde tentoonstellingen, etc. Overal in de stad hingen banieren en grote posters. Treinreizigers zagen de aankondigingen op groot formaat. Kortom, hij was niet te missen.

Jasper Adriaansz. van Wittel werd omstreeks 1652/53 geboren in Amersfoort en leerde het schildersvak van Matthias Withoos (1627 – 1703). Rome was voor kunstenaars the place to be. Toen hij een jaar of 20 was, vertrok ook Jasper naar Rome. Hij werd al snel succesvol. Prinsen, hertogen en kardinalen liepen bij hem de deur plat. Hij trouwde met Anna Lorenzani, een meisje uit een vooraanstaande familie. Zo werd hij deel van de culturele elite van componisten en ‘literati’. Hij veranderde zijn naam in Gaspare Vanvitelli.

In onze tijd reizen jongeren de hele wereld over. Dat gebeurde ook in de 17eeeuw. Vooral jonge adellijke Engelse jonge mannen deden de ‘Grand Tour’ naar Italië. De prachtige stadsgezichten van Vanvitelli vonden gretig aftrek. In Engeland is dan ook een groot aantal Vanvitelli’s in particulier bezit. Er hangt er zelfs een in de slaapkamer van Buckingham Palace.

Als je naar de stadsgezichten kijkt, kan je bijna niet geloven dat hij zonder fototoestel in staat was zo’n grote mate van detail weer te geven. De gebouwen zijn prachtig, in haast fotografisch perspectief, weergegeven. Vanvitelli zorgde voor een grote levendigheid door de mensen op zijn schilderijen in allerlei activiteiten te laten zien, ze varen, wandelen, praten met elkaar. Het water leeft, de lucht is vol kleurschakeringen. Er gebeurt van alles op zijn schilderijen. Je kunt naar één schilderij lang kijken en steeds iets nieuws ontdekken.

Voor de Italianen was dit een heel nieuwe stijl. Vanvitelli is de grondlegger van een nieuwe stroming in de Italiaanse schilderkunst: het Vedutisme (een veduta is een stadsgezicht). Hij geldt als een belangrijk vernieuwer en was de grote inspirator van de bekende Venetiaanse schilder Canaletto. Hij bracht vanuit Nederland elementen van de Verlichting en de moderniteit naar Italië.

Caspar van Wittel behoort tot de grote groep van zg. Italianisanten, kunstenaars die naar Italië trokken om daar inspiratie op te doen. De meeste Italianisanten keerden na enige jaren naar het vaderland terug. Een bekend voorbeeld hiervan is de schilder Jan van Scorel over wie gezegd wordt dat hij de Italiaanse Renaissance naar de Nederlanden bracht. Van Wittel is in Italië gebleven (de liefde…) en deed het omgekeerde; hij heeft elementen van de Verlichting en de moderniteit van Nederland naar Italië gebracht. Zijn zoon Luigi Vanvitelli werd als architect van o.a. het paleis van Caserta bij Napels zo mogelijk nog beroemder dan zijn vader.

Gek genoeg is pas sinds 2017 een schilderij van Vanvitelli in Nederlands bezit gekomen: Het Gezicht op Amersfoort. Het hangt in Museum Flehite en is een gouache uit ca. 1712. Vanvitelli schilderde het in Italië en ging daarbij af op zijn geheugen. Omdat Vanvitelli verder niet in Nederlandse musea te zien is, is hij in zijn geboorteland nauwelijks bekend.

Alle reden dus om deze bijzondere landgenoot eindelijk de eer te geven die hem toekomt!

Lees verder

Over de zoektocht naar Van Wittels bij particulieren

De uitstraling van Caspar van Wittel

Zijn jeugdjaren

De succesvolle familie Vanvitelli 

Doorgedrongen tot de hoogste kringen.

Jan van Scorel en Caspar van Wittel, evenbeelden en tegenpolen

 

Dank

Wij zijn de volgende fondsen bijzonder dankbaar voor het ondersteunen van het Stadsprogramma rondom de grote tentoonstelling in KAdE, 26 januari – 5 mei 2019.

                             

 

NU EN VERWACHT

TENTOONSTELLING Stadsbeelden
09.02.2019 10.06.2019
Museum Flehite, Westsingel 50, Amersfoort
Acht hedendaagse kunstenaars die het thema ‘stad’ onderzoeken en vastleggen: Iwan Baan, Stefan Bleekrode, Frank Halmans, Carlijn Kingma, Uwe Poth, Frank van der Salm, Rob Voerman en Hans Wilschut.
Voor meer informatie, klik hier.
(Organisatie: Museum Flehite)

GRAFITTI KUNSTWERK Veduta naar Caspar van Wittel
vanaf 22.03.2019
Door Daniel van den Haterd in de Brouwerstunnel, nabij NS station Amersfoort, uitkomend op het Caspar van Wittel plantsoen. 

AL GEWEEST

TENTOONSTELLING MAESTRO VAN WITTEL – Hollandse meester van het Italiaanse stadsgezicht,
26.01.2019 05.05.2019
Kunsthal KAdE, Amersfoort
Meer informatie hier.
(Organisatie: Kunsthal KAdE, Museum Flehite)

CONCERT Vanvitelli Trio
17.02.2019, 16:00u
St. Aegtenkapel, ’t Zand 37, Amersfoort
Muziek uit de tijd van Caspar van Wittel
Programma:
– Pietro Locatelli (1695-1764), Sonate
– Giovanni Battista Bononcini (1670-1747), Divertimento da camera
 Domenico Scarlatti (1685-1757), Sonate in Sol minore
– Unico Wilhelm van Wassenaer (1692-1766), Sonate
– Antonio Vivaldi (1678-1741), Sonate
Het Vanvitelli Trio bestaat uit:
Eleonore Pameijer – fluit, “one of Europe’s pre-emininet flutists”
Frank Pameijer – cello
Krijn Koetsveld – klavecimbel “muzikale duizendpoot”

FILMPROGRAMMA
26.01.2019 – 05.05.2019
Filmtheater Lieve Vrouw, Lieve Vrouwestraat 13, Amersfoort

De Toorts – La vita bella di Caspar van Wittel (2017,  Jan Snoerwang, Albert Boersma)
02.02.2019, 12:00 uur
04.02.2019, 18:30 uur
09.02.2019, 12:50 uur, extra voorstelling
10.02.2019, 17:45 uur, extra voorstelling
17.02.2019, 20:10 uur, extra voorstelling
19.02.2019, 18:50 uur, extra voorstelling
20.02.2019, 17:00 uur, extra voorstelling
23.02.2019, 13:15 uur
02.03.2019, 15:45 uur, extra voorstelling
03.03.2019, 12:00 uur, extra voorstelling
06.03.2019, 12:45 uur, extra voorstelling
15.03.2019, 17:00 uur
21.03.2019, 14:55 uur, extra voorstelling
22.03.2019, 14:55 uur, extra voorstelling
24.03.2019, 12:15 uur, extra voorstelling
26.03.2019, 17:00 uur, extra voorstelling
27.03.2019, 14:45 uur, extra voorstelling
28.03.2019, 14:35 uur
02.04.2019, 14:10 uur, extra voorstelling
05.04.2019, 17:00 uur, extra voorstelling
15.04.2019, 18:30 uur
19.04.2019, 17:30 uur, extra voorstelling
20.04.2019, 12:00 uur, extra voorstelling
20.04.2019, 18:00 uur, extra voorstelling
22.04.2019, 18:50 uur, extra voorstelling
26.04.2019, 13:55 uur, extra voorstelling
27.04.2019, 17:30 uur, extra voorstelling
29.04.2019, 19:30 uur, extra voorstelling
30.04.2019, 14:30 uur, extra voorstelling
30.04.2019, 18:25 uur, extra voorstelling
01.05.2019, 15:10 uur, extra voorstelling
01.05.2019, 19:25 uur, extra voorstelling
02.05.2019, 17:50 uur, extra voorstelling
03.05.2019, 18:00 uur, extra voorstelling
04.05.2019, 18:00 uur, extra voorstelling
05.05.2019, 12:00 uur, extra voorstelling
07.05.2019, 12:00 uur, extra voorstelling
08.05.2019, 12:00 uur, extra voorstelling
10.05.2019, 14:10 uur, extra voorstelling

Italiaanse films, i.s.m. Dante Alighieri Amersfoort
31.01.2019: Io e Te (2012, Bertolucci) 19:00 uur
28.03.2019: Lazarro Felice (2018, Alice Rohrwacher) 19:00 uur

Caravaggio, the Soul and the Blood, kunstfilm (2018, AIC)
18.04.2019, 14:10 uur
21.04.2019, 19:00 uur
24.04.2019, 12:00 uur
30.04.2019, 12:00 uur

Canaletto and the art of Venice, kunstdocumentaire (2017, Bickerstaff, GB)
16.02.2019, 12:00 uur
10.03.2019, 12:00 uur
22.03.2019, 17:00 uur
13.04.2019, 12:00 uur, extra voorstelling

Opera’s Live en de Encore van de Royal Opera House

La Traviata, G. Verdi
30.01.2019, 19:45 uur (live)

12.02.2019, 12:00 uur

Opera’s Live en de Encore van de Royal Opera House
La Forza del destino, G. Verdi
02.04.2019, 19:15 uur (live)
16.04.2019, 12:00 uur

Italiaanse filmweek,  i.s.m. Dante Alighieri Amersfoort
13-18 april 2019
13.04.2019, 12:00 uur, Canaletto and the art of Venice, kunstdocumentaire (2017, Bickerstaff, GB)
13.04.2019, 17:00 uur Una Giornata Particolare (1977, Ettere Scola)
14.04.2019, 14:15 uur, Dogman (2018, Matteo Garrone)
15.04.2019, 18:30 uur De Toorts – La vita bella di Caspar van Wittel (2017,  Jan Snoerwang, Albert Boersma)
15.04.2019, 19:45 uur  La Nostra Vita  (1996, Daniele Luchetti)
16.04.2019, 19:00 uur Caravaggio, the Soul and the Blood (2018, AIC)
17.04.2019, 19:00 uur La Vita è Bella (1997, Roberto Benigni)
18.04.2019, 19:00 uur, La Terra dell’ abbastanza (2018, Damiano e Fabio D’Innocenzo)

TENTOONSTELLING Caspar van Wittel in perspectief
17.02.2019 – 30.03.2019
St. Aegtenkapel, ’t Zand 37, Amersfoort
Zes werken van beeldend kunstenares Eline Janssens, geïnspireerd op het kunstenaarschap van Caspar van Wittel en zijn manier om perspectief te zien.
Toegang: zie hier. Tijdens alle evenementen en op elke zaterdag vanaf 1 maart 2019 10:00 – 16:00 uur

DINER ‘Aan tafel met Van Wittel’  VOLGEBOEKT
Authentieke 17de eeuwse gerechten uit de plaatsen waar van Wittel geweest is, bereid door Meneer Casero. Met toelichting op het leven en werk van Caspar van Wittel.
06.04.2019: 20:00 uur
Napoleonschuur
Jhr.Burg.H.van den Boschstraat 44
3958CD, Amerongen
Voor meer informatie klik hier.

TENTOONSTELLING (On)zichtbare steden
17.03.2019, 15:00 – 05.05.2019
Galerie De Ploegh, Coninckstraat 58, Amersfoort

Groepsexpositie rond Caspar van Wittel (stadsgezichten 17e eeuw & heden) door kunstenaarsvereniging De Ploegh. 
Meer informatie hier.

FOTOTENTOONSTELLING Hedendaagse stadsgezichten, vedutes van deze tijd.
29.03.2019, 14:00 uur – 05.05.2019
NS station Amersfoort, traverse
Fotografen van Keistad Fotocollectief exposeren hun werk op groot formaat.

LEZINGEN en WORKSHOPS
(ook voor kinderen)
26.01.2019 05.05.2019
Kunsthal KAdE, Amersfoort
Klik voor een overzicht hier.

DE STAD, een muzikaal, filosofisch en fotografisch evenement, georganiseerd door het Spiritueel Cultureel Centrum Amersfoort.
24.05.2019, 20:00 uur
Sint Franciscus Xaveriuskerk, ’t Zand 29, Amersfoort

Met medewerking van bekende Amersfoorters,  het Amersfoorts Jeugd Orkest (AJO) en 033 Fotostad.

Voorafgaand gratis toegang TENTOONSTELLING “STADSBEELDEN”, Museum Flehite
Tijdens een speciale avondopenstelling van 18:30 uur tot 19:45 op vertoon van uw kaartje. Houders van een Museumkaart wordt wel gevraagd hun kaart te laten scannen.

Het programma
* Lucas Bolsius – burgemeester Amersfoort: wat maakt de stad een stad?
George Gershwin (1898 – 1937) An American in Paris (1928)
Fokke de Jong – duurzaamheidambassadeur: duurzaamheid en dilemma’s
Edwin (Tsz Chung) Sung, U.K. (1992-) An Overture to the Proms (2018)
Simone Kennedy – gemeenteraadslid: liefde, lust, rechtvaardigheid en dood in de  stad
Camille Saint–Saëns (1835-1921) Bacchanale uit Samson et Dalila, Op. 47 (1877)
Arjeh Kalmann – journalist: solidariteit in de stad
Gustav Mahler (1860 – 1911) Symfonie nr. 1 in D “Der Titan” (1888), derde deel
Bernadette van Dijk – straatpastoor: spiritualiteit in de stad
Arvo Pärt (1934) Da pacem Domine

De avond wordt afgesloten met de première van het stuk Symphonic poem no.2, Een stedeling uit het dorp, opus 94, gecomponeerd door Maarten Bauer (2000). In 2017 was Bauer de prijswinnaar van het Prinses Christina Compositie Concours.

PARTNERS

Voor de uitvoering van het Stadsprogramma hebben wij zeer plezierig samengewerkt met de volgende partners: