De schilder Jasper Adriaansz. van Wittel werd omstreeks 1652/53 geboren in Amersfoort. Wereldwijd is hij overigens meer bekend onder de naam Caspar van Wittel of zijn veritalianiseerde naam Gasparo Vanvitelli.

Hij bracht zijn jeugd door in deze stad waar hij zijn opleiding volgde bij Matthias Withoos.

(Lees verder: De Jeugdjaren).


Rond zijn twintigste levensjaar vertrok hij naar Italië, waar hij zich ging toeleggen op het schilderen van stadsgezichten.

Hij wordt daar gezien als de grondlegger van een nieuwe stroming in de italiaanse schilderkunst: het Vedutisme (een vedute is een stadsgezicht) en daarmee als een belangrijk vernieuwer.



Van Wittel's werk werd in Italië al snel populair vooral bij de adel en hoge geestelijkheid. Prinsen, hertogen en kardinalen liepen bij hem de deur plat en via zijn huwelijk met Anna Lorenzani wist hij door te dringen tot de culturele elite van componisten en 'literati'.

(Lees verder: Doorgedrongen tot de hoogste kringen).


Zijn zoon, Luigi werd als architect van o.a. het paleis van Caserta (bij Napels) zo mogelijk nog beroemder dan zijn vader.

(Lees verder: De Van Wittels, een succesvolle familie).


In Nederland is Caspar van Wittel tot nu toe onbekend gebleven, maar in Italië, het kunstland bij uitstek wordt hij volgens een bekende kunst-encyclopedie gezien als de derde grote Nederlandse schilder uit de 17e eeuw, uiteraard na Rembrandt en Vermeer, maar vóór  Frans Hals, Jan Steen, Jacob van Ruisdael en alle anderen.

Tevens is hij de grote inspirator geweest van de Venetiaanse schilder Canaletto.

(Lees verder: De uitstraling van Caspar van Wittel).


Caspar van Wittel behoort tot de grote groep van zg. Italianisanten, kunstenaars die naar Italië trokken om daar inspiratie op te doen.

De meeste Italianisanten keerden na enige jaren naar het vaderland terug. Een bekend voorbeeld hiervan is de schilder Jan van Scorel over wie gezegd wordt dat hij de Italiaanse Renaissance naar de Nederlanden bracht. Van Wittel is in Italië gebleven en deed het omgekeerde; hij heeft elementen van de Verlichting en de moderniteit van Nederland naar Italië gebracht.

(lees verder: Jan van Scorel en Caspar van Wittel).


Vrijwel alle grote musea in Europa zoals het Louvre, het Prado, de Hermitage, Capitolina in Rome en het Kunsthistorisches Museum in Wenen, hebben werken van Van Wittel, maar veel is ook nog in particulier bezit, vooral bij Italiaanse prinsen en hertogen in hun palazzi, maar ook bij Engelse Lords in hun estates, omdat in de 18e eeuw veel adellijke jongens uit dat land op de zgn. Grand Tour naar Italië gingen, vanwaar ze schilderijen mee naar huis namen.

(lees verder: Over de zoektocht naar Van Wittels bij particulieren).


Caspar van Wittel - Een ten onrechte vergeten schilder

In Italië kent iedere scholier hem, worden zijn werken voor miljoenen verkocht en stelt een kunstencyclopedie hem op één lijn met tijdgenoten als Frans Hals, Jacob van Ruisdael en Jan Steen. Wie echter in ons land zijn naam laat vallen zal bijna altijd te horen krijgen: “Nooit van gehoord”.

(In bijlage vindt u het artikel "Caspar van Wittel, Een ten onrechte vergeten schilder", verschenen in COLLECT september 2011).

Top