Home

Welkom op deze site, geheel gewijd aan het leven en werk van Caspar van Wittel. Een initiatief van de Stichting Vrienden van Caspar van Wittel, Amersfoort.

Caspar van Wittel is wereldberoemd geworden onder de naam Gaspare Vanvitelli. Kom je in het Louvre, het Prado, de Hermitage of het Capitolina in Rome, dan tref je zijn prachtige stadsgezichten aan. Hij wordt in het buitenland in één adem genoemd met Rembrandt, Vermeer, Frans Hals en Jan Steen. Zijn werken brengen miljoenen op.

Wie was deze talentvolle Nederlandse schilder uit de Gouden Eeuw? Wat schilderde hij? En waarom kennen wij onze landgenoot zo slecht?

 

 

 

De tentoonstelling in Kunsthal KadE in zijn geboortestad Amersfoort, geeft Van Wittel ook in Nederland de plaats die hem toekomt. Van 26 januari tot en met 5 mei 2019 is hij in Kunsthal KadE, in Museum Flehite en op allerlei plaatsen in Amersfoort niet te missen.

Jasper Adriaansz. van Wittel werd omstreeks 1652/53 geboren in Amersfoort en leerde het schildersvak van Matthias Withoos (1627 – 1703). Rome was voor kunstenaars the place to be. Toen hij een jaar of 20 was, vertrok ook Jasper naar Rome. Hij werd al snel succesvol. Prinsen, hertogen en kardinalen liepen bij hem de deur plat. Hij trouwde met Anna Lorenzani, een meisje uit een vooraanstaande familie. Zo werd hij deel van de culturele elite van componisten en ‘literati’. Hij veranderde zijn naam in Gaspare Vanvitelli

In onze tijd reizen jongeren de hele wereld over. Dat gebeurde ook in de 17eeeuw. Vooral jonge adellijke Engelse jonge mannen deden de ‘Grand Tour’ naar Italië. De prachtige stadsgezichten van Vanvitelli vonden gretig aftrek. In Engeland is dan ook een groot aantal Vanvitelli’s in particulier bezit. Er hangt er zelfs een in de slaapkamer van Buckingham Palace.

Als je naar de stadsgezichten kijkt, kan je bijna niet geloven dat hij zonder fototoestel in staat was zo’n grote mate van detail weer te geven. De gebouwen zijn prachtig, in haast fotografisch perspectief, weergegeven. Vanvitelli zorgde voor een grote levendigheid door de mensen op zijn schilderijen in allerlei activiteiten te laten zien, ze varen, wandelen, praten met elkaar. Het water leeft, de lucht is vol kleurschakeringen. Er gebeurt op zijn schilderijen. Je kunt naar één schilderij lang kijken en steeds iets nieuws ontdekken.

Voor de Italianen was dit een heel nieuwe stijl. Vanvitelli is de grondlegger van een nieuwe stroming in de Italiaanse schilderkunst: het Vedutisme (een veduta is een stadsgezicht). Hij geldt als een belangrijk vernieuwer en was de grote inspirator van de bekende Venetiaanse schilder Canaletto. Hij bracht vanuit Nederland elementen van de Verlichting en de moderniteit naar Italië.

Caspar van Wittel behoort tot de grote groep van zg. Italianisanten, kunstenaars die naar Italië trokken om daar inspiratie op te doen. De meeste Italianisanten keerden na enige jaren naar het vaderland terug. Een bekend voorbeeld hiervan is de schilder Jan van Scorel over wie gezegd wordt dat hij de Italiaanse Renaissance naar de Nederlanden bracht. Van Wittel is in Italië gebleven (de liefde…) en deed het omgekeerde; hij heeft elementen van de Verlichting en de moderniteit van Nederland naar Italië gebracht. Zijn zoon Luigi Vanvitelli werd als architect van o.a. het paleis van Caserta bij Napels zo mogelijk nog beroemder dan zijn vader.

Gek genoeg is pas sinds 2017 een schilderij van Vanvitelli in Nederlands bezit gekomen: Het Gezicht op Amersfoort.Het hangt in Museum Flehite en is een gouache uit ca. 1712. Vanvitelli schilderde het in Italië en ging daarbij af op zijn geheugen. Omdat Vanvitelli verder niet in Nederlandse musea te zien is, is hij in zijn geboorteland nauwelijks bekend.

Alle reden dus om deze bijzondere landgenoot eindelijk de eer te geven die hem toekomt!

Lees verder:

Over de zoektocht naar Van Wittels bij particulieren

De uitstraling van Caspar van Wittel

Zijn jeugdjaren

De succesvolle familie Vanvitelli 

Doorgedrongen tot de hoogste kringen.

Jan van Scorel en Caspar van Wittel, evenbeelden en tegenpolen

Caspar van Wittel, een ten onrechte vergeten schilder, verschenen in COLLECT september 2011

AGENDA

TENTOONSTELLING MAESTRO VAN WITTEL – Hollandse meester van het Italiaanse stadsgezicht
26 januari – 5 mei 2019
Kunsthal KadE, Eemplein, Amersfoort
(Amersfoort-in-C)
Eindelijk is het dan zover: werken van Caspar van Wittel voor het eerst te zien in zijn geboortestad Amersfoort!
Zie: Caspar van Wittel terug in Amersfoort 26 januari – 5 mei 2019

CONCERT VANVITELLI TRIO
Eleonore Pameijer-fluit
Frank Pameijer-cello
Krijn Koetsveld-klavecimbel
met muziek uit de tijd van Vanvitelli in Rome
17 februari 2019, 16:00u
St. Aegtenkapel, ‘ t Zand 27, Amersfoort
Programma:
– Pietro Locatelli (1695-1764) Sonate
– Giovanni Battista Bononcini (1670-1747) 
Divertimento da camera
– Unico Wilhelm van Wassenaer (1692-1766) 
Sonate
– Antonio Vivaldi (1678-1741) Sonate
Voor meer informatie en kaarten bestellen klikt u hier.

FILMPROGRAMMA 26 januari – 5 mei 2019
Filmtheater Lieve Vrouw, Lieve Vrouwestraat 13, Amersfoort
Klik hier voor meer info en bestellen van kaarten.

De Toorts – La vita bella di Caspar van Wittel (2017,  Jan Snoerwang, Albert Boersma)
02-02-2019, 12:00 uur
04-02-2019, 18:30 uur
23-02-2019, 13:15 uur
15-03-2019, 17:00 uur
15-04-2019, 18:30 uur

Italiaanse films, i.s.m. Dante Alighieri Amersfoort
31-01-2019: Io e Te (2012, Bertolucci) 19:00 uur
28-03-2019: Lazarro Felice (2018, Alice Rohrwacher) 19:00 uur

Italiaanse filmweek,  i.s.m. Dante Alighieri Amersfoort
13-17 april 2019, met o.a. verwacht:
– Una Giornata Particulare (1977, Ettere Scola)
– Mio fratello e`unico figlio (2008, Daniele Luchetti)
– La Terre d’Abbastanza, (2018, Damiano e Fabio D’Innocenzo)
– Dogman (2018, Matteo Garrone)
– La Nostra Vita  (1996, Daniele Luchetti)
– La Grande Belezza (2013, Paolo Sorrentino)
– La Vita è Bella (1997, Roberto Benigni)

Canaletto and the art of Venice, kunstdocumentaire (2017, Bickerstaff, GB)
16-02-2019, 12:00 uur
10-03-2019, 12:00 uur
22-03-2019, 17:00 uur

Opera’s Live en de Encore van de Royal Opera House
La Traviata, G. Verdi
30-01-2019, 19:45 uur (live)
12-02-2019, 12:00 uur

La Forza del destino, G. Verdi
02-04-2019, 19:15 uur (live)
16-04-2019, 12:00 uur

FOTOTENTOONSTELLING Hedendaagse stadsgezichten door fotografen van Fotocollectief Keistad
februari 2019
Traverse NS-station, Amersfoort

LEZING Caspar van Wittel, een Nederlands meester-schilder in Italië.
Miriam Kolk, kunsthistorica
19 februari 2019, 20:00u
Stad van Cahen, Muurhuizen 104, Amersfoort
Entree: € 7,50, OVF leden gratis
Voor meer informatie klik hier.
(Oudheidkundige Vereniging Flehite)

LEZING Overzicht van de vader van de veduta
Mariska Doesburg
24 februari 2019, 11:30-12:30u
Kunsthal KadE, Eemplein, Amersfoort
Voor toegangskaarten en meer info klikt u hier.
(Vrije Academie)

GRAFITTI KUNSTWERK Daniel van de Haterd
maart 2019
Brouwerstunnel, (uitkomend op het Caspar van Wittel plantsoen), Amersfoort

TENTOONSTELLING (On)zichtbare steden
Tentoonstelling rond Caspar van Wittel (stadsgezichten 17e eeuw & heden) door kunstenaarsvereniging De Ploegh.
17 maart – 5 mei 2019
Galerie De Ploegh, Coninckstraat 58, Amersfoort
Grote groepsexpositie met werken geïnspireerd op Caspar van Wittel. Opening op zondag 17 maart om 15.00 uur.

LEZING Overzicht van de vader van de veduta
Mariska Doesburg
20 april 2019, 11:30-12:30u
Kunsthal KadE, Eemplein, Amersfoort
Voor toegangskaarten en meer info klikt u hier.
(Vrije Academie)